Cuma Eylül 10 , 2010
Yazı Boyutu
   

Oto Bilgi



İmmobilizer Nedir

İmmobilizer otomobillerin araç çalıştırma (kontak) sistemine takılan elektronik bir devredir. Bu elektronik devrenin bir parçası arabayı çalıştıran kontak anahtarı içindedir ve bu parça tamamlanmadan motor çalışmaz. Bu nedenle İmmobilizer olan otomobiller, "düz kontak" yapılamaz ve çalınmaları çok daha güçtür.

İmmobilizer sistemi çoğu kez anahtarla birleştirilse dahi, değişik otomobil firmaları, değişik teknikler kullanabilmektedir. Örneğin Citroen Saxo modelinde immobilizer'ı anahtara yerleştirmek yerine şifre girişi istenen bir klaveye yerleştirmiştir ve bu sistemde motordaki elektronik kilidin açılması ancak şifre girmek suretiyle mümkündür.

İmmobilizer'ın kilitlediği sistem de otomobilden otomobile değişmektedir. Bazı markalar, immobilizer devresi ile ateşleme sistemini kilitlerken, bazıları gazı, bazıları ise her ikisini birden kilitleyebilmektedir.
   

DSG (Direct-Shift-Gearbox) şanzuman nedir?

Çift debriyaj olduğu gibi motorun hareket verdiği çift dişli mili vardır. Bir milin üzeinde 1-3-5, diğer milin üzerinde 2-4-6-R dişlileri vardır. 1. viteste hareket halindeyken, hareket iletilmeyen 2. milin üzerinde bulunan 2. vites dişlisi yerine takılı vaziyette bekler. Sistem, 2. vitese geçme komutunu aldığında, 2. milin debriyajını aktif hale getirip aynı zamanda 1. milin debriyajını pasif hale getirir. 2. vites zaten hazır beklediğinden, vites dişlisini yerine takmak için vakit kaybı olmaz, sadece debriyajın bırakılması için bir zamana ihtiyaç vardır ki bu da elektronik kontrol sistemleriyle çok hızlı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. İsminin DSG olmasına pek fazla takılmayın zira VW DSG derken, BMW SMG demektedir. Her firma kendine göre bir isim belirlemekteyse de çalışma prensipleri aşağı yukarı aynı kalmaktadır.Çift kavramalı debriyaj sistemi 32bit lik işlemcilerle Vites değiştirme işlemi Direksiyondan veya Değiştirme mekanizmasından +/- seçildiğinde saniyenin 0.08 de araçta bulunan beyine komut vererek Vites değiştirme esnasındaki kaybı minimum a indirir.Bu sistemin getirisi Saliselerle ölçülen seri vites değişimi + performans vaad etmektedir.
Golf Gti düz vites 0-100 7.2 saniyede hızlanırken Opsiyon listesindeki DSG şanzıman ile 6.8 saniye de çıkmaktadır.Bu aradaki Salise Beyinin insandan daha çabuk vites değiştirme kabiliyetidir


   

Kilitli Diferansiyel Nedir,Nasıl Çalışır

Klasik diferansiyeller bir terazi gibi çalışırlar

1. şekilde de görüldüğü gibi iki tekerlek aksını döndürmek için en az üç tane dişli gerekir. Her iki aksın eşit dönmesini sağlayan ve diferansiyel tamburasının içinde yer alan ayna mahruti dişlisi ise, diğer diferansiyelin motordan kontrollü çalışan tek parçasıdır. (2. şekil, kırmızı olan) Otomobil yolda düz olarak giderken, tekerleklerden herhangi birine daha fazla ağırlık binmediği için, diferansiyel karpuzunun ortasındaki dişliler tekerleklerle birlikte kendiliklerinden dönerler. Ancak otomobil viraja girerken, bu dişliler devreye girerek otomobilin virajın dışındaki hızlı, virajın içindeki daha yavaş dönen itici tekerleklerinin dönüş oranlarının 1:1 olmasını sağlarlar.

Yukarıda sözünü ettiğimiz normal bir diferansiyelin çalışma esaslarına ek olarak kilitli diferansiyellerde değişik birkaç sistem vardır. Bunlardan birincisinde, küçük sürtünme pulları diferansiyelin ortasındaki her iki tekerleğin eşit olarak dönmesini sağlayan ve denge dişlileri olarak tarif edilebilecek olan dişlilerin dönmelerini engellerler. Bu engelleme otomobil yeniden düz bir şekilde gitmeye başlayıncaya kadar devam eder

   

Sisli Havalarda Araç Kullanımı

Sisli bir havada yolu  daha iyi gören yoktur,sadece daha fazla riske giren sürücü vardır. Çok yoğun bir siste yapılacak en iyi şey mümkün ise yola devam etmemektir.

Doğal olarak tüm sürücüler siste yolu ortalayarak sürmeye çalışır.  ama ya diğer yönden  gelen sürücü de aynı şeyi yaparsa, çarpışma kaçınılmaz olur. Böyle bir pozisyona girmemek için yapılacak en iyi şey, karşılaşmalarda  yolun sağında bulunan devamlı çizgiyi takip etmektir.

Sis su buharı gibidir ve siz farkında olmadan sinsi bir şekilde camınıza dışarıdan yapışarak görüşünüzü engeller ve  farkedilmesi zordur. O nedenle siste silecekler fasılalı ayara alınarak çalıştırılmalıdır
Sisli havalarda camlar ısı farkı nedeniyle içeriden buğu yapar. İçerde oluşan buğuyu gidermek için kaloriferin defrost sistemi açık tutulmaldır.
Yolu göremediğiniz zaman yapmanız gereken şeylerden birisi de teybin sesini kapatıp camı açarak arkadan veya önden gelen araçların sesini dinlemek olmalıdır. Çünkü sis aynı zamanda iyi bir ses ileticisidir. Bu yüzden camı açarak karşıdan gelen araçları dinlemeye çalışınız.
   

Karda Ve Buzda Sürüş Tekniği

Kar ve Buzda Sürüş Tekniği
Hemen hemen tüm sürücülerin korkulu rüyası haline gelen kar ve buzlanmaya karşı güvenli sürüş için yapılması gerekenleri yeterince biliyor musunuz?
Kötü hava şartlarında güvenli sürüş için, sürüş tekniğinin yanında, araçta bulundurulması gereken malzemeler de önemli rol oynuyor. Bu arada karlı ve buzlu havada trafiğe çıkacak sürücülerin sürüş stilini yol ve hava şartlarına uydurmk ve her zamankinden daha dikkatli araç kullanmak büyük önem taşıyor.

Sürüş teknikleri

- Bir kazadan kaçınmanın en iyi yolu önceden tahmin etmektir. Bu nedenle önünüzdeki araçla aranızdaki takip mesafesini normalin iki katına çıkarın. Manuel şanzımanlı araç kullananlar debriyaj pedalını dikkatli kullanmalı, pedalı sertçe bırakmamalı. Otomatik şanzımanlı araç kullananlarsa hızlanmalarda asla gaz pedalına sonuna kadar basmamalı.
- Buzlu ya da karla kaplı bir yokuş inerken mümkün olduğunca motorun frenleme gücünden faydalanılmalı, belirli aralıklarla fren pedalına hafifçe basılmalı.
   

Fren Kullanımı

Doğru fren yapmayı bilen ve uygulayabilen bir sürücünün hayatta kalma şansı yüksek olduğu gibi canlı bir engelin yaşama şansını da arttırır. Aracınız ABS ile donatılmışsa işiniz daha kolaydır. Daha önce de bahsettiğimiz gibi ABS tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek size, ayağınız frendeyken bile manevra şansı verir.

Fren yapma kuralları duruma göre farklılık gösterir. Örneğin, trafik önünüzde tamamen durduysa ve kaçacak yeriniz yoksa, yapabileceğiniz tek şey, durumu fark ettiğiniz anda fren ve debriyaj pedallarına aynı anda basmanızdır.  ABS’li araçlarda fren pedalına bütün gücünüzle basmalısınız. Böylece en kısa duruş mesafesini elde edersiniz. ABS donanımı olmayan araçlarda durum biraz daha karışıktır. ABS’siz araçlarda duruş mesafesini tayin eden en önemli unsurlardan biri lastiklerdir (ABS’li araçlarda da önemli). Doğru hava basıncına sahip, diş derinliği 3 mm’nin üzerindeki lastiklerle duruş mesafesi kısalır. Ancak bu durumda da lastiğin hamur setliği ve ısısı önemli rol oynar.
   

Debriyaj (Kavrama) Sistemi

Döner haldeki bir parçanın hareketini aynı eksen üzerinde bulunan diğer bir parçaya iletmek veya iletilmekte olan bu hareketi istendiği zaman durdurmak amacıyla kullanılan tertibata kavrama adı verilir. Konumuz olan ve

motorlu taşıtlarda kullanılan kavramalar krank mili ekseninde olmak üzere motorla vites kutusu arasına bağlanmış olup, motordan vites kutusuna hareket iletimini sağlar ve istendiği zaman, motor çalışmasına devam ettiği halde, bu hareket iletimini durdurur.

Kavramanın Görevleri
Motor çalışır durumda iken kavrama kavranmış olursa hareket motordan vites kutusuna iletilir. Aynı anda, vites kutusu vites durumunda ise motorun hareketi tekerleklere kadar iletilir ve taşıt harekete geçer. Kavrama ayrılmış durumda ( hareket iletmez durumda ) olduğu zaman motorun hareketi vites kutusuna geçemez ve vites kutusu boş durumda olmasa dahi motorun hareketi vites kutusuna iletilmediğinden taşıtın hareketi mümkün olmaz. O halde, vites kutusu vites durumunda olmasına rağmen, taşıt durur halde iken kavrama motorun çalışmasına imkan verir.

   

Hibrid (Hybrid) Otomobil Nedir?

Hibrid (Hybrid) otomobil elektrik ve benzin motorunun bir arada olduğu sisteme denir. Hibrid otolar elektrik motoru sayesinde

çevre dostu olduğu için günümüz şartlarında çok büyük önem arz etmektedir.

Küresel ısınmaya somut çözümlerden biri olan Hibrid otolar gün geçtikçe piyasadaki pazar payını da attırıyor. Hatta Honda ve Toyoto gibi dev firmalar hibrid otomobillerde seri üretime başladılar bile.

Hibrid otomobillerin çalışma prensibi ise şöyle. Otomobil benzinli motoru sadece arabanın kalkışında ve yüksek hızda kullanıyor. Yani 0-12km/s ve 80 km/s üstü hızlarda araba benzinli motoru kullanırken 12 ile 80 km/s 'lik dilimde ise elektrikli motoru kullanıyor.
   

Drift Teknikleri

 
EL FRENİ ( E-Brake Drift)

Bu en temel tekniktir.Viraja giriş esnasında debriyaja basılır ,aracın hızı ayarlandıktan sonra el freni çekilir,arkadan kaymanın başlamasıyla birlikte gaz verilerek ayak debriyajdan çekilir ve kaymakta olan arka kısım gaz ve kontra ile kontrol edilir.
Not: Drift sırasında ideal viraj çizgisi kaçmış ise bu teknik ile yeniden kontrol sağlanabilir.
VİTES İLE LASTİKLERİ KİLİTLEME (Shift Lock)
Viraja yaklaşırken vites heel and toe tekniği ile ( aşağıda açıklaması mevcut ) küçültülür.Aracın burnu viraj içine doğru çevrilir.Debiyaj hızlıca bırakılarak arka lastiklerin kilitlenmesi sağlanır,bu şekilde aracın kuyruğu kaymaya başlar.Ardından gaz verilerek bu kayma hareketi devam ettirilir.Bu teknik el freni çekemeye benzetilebilir.
Not:Aracın güç aktarım organlarını en az yoran tekniktir.
   

Viraj Tecrübesi

Önden Çekişli Otomobil Virajdayken

Önden çekişli bir otomobil ile ideal dönüş süratlerinin üstüne çıktığınızda, kafadan kayma eğilimi gösterir. Hızımız daha önce belirttiğimiz ideal dönme hızının üstünde ise, önden çekişli otomobiller kafadan kaymaya başlar. Otomobili yolda tutmak için, bizim lift-off dediğimiz, ayağınızı çok kısa bir süre için gazdan kaldırarak tekrar basma işlemini yapmamız gerekir. Önden çekişli bir otomobili ancak bu şekilde yolda tutabiliriz.

Arkadan İtişili Otomobil Virajdayken

Arkadan itişli bir otomobil ise, ideal dönme süratinin üstünde bir hızla viraja girerse, viraja girerken kafadan, viraj çıkışında arkadan kaymaya başlar.

   

Araçlarda Lastik Kullanımı

Lastiğin Görevleri

  • Araç yükünü taşımak.
  • Direksiyon ile verilen yönü izlemek.
  • Motordan gelen gücü ileri/geri hareket olarak yansıtmak.
  • Emniyetli bir şekilde hem ıslak,hem de kuru zeminde aracı durdurmak.
  • Amortisörlerde yardımcı olarak sürüş keyfini artırmak.

Lastiğin Yapısal Özellikleri

Tekerlek lastiklerinin yapılarında, gerek yüksek mukavemeti karşılamak üzere naylon,rayon,polyester gibi elyaf esaslı kordlarla, çelik kordlar bulunmaktadır. Topuk dayanımları ise çelik teller yardımıyla sağlanır. Birbirinden farklı karakterdeki bu elemanların birarada tutulması ve hizmet anında zeminle temasın güvenle sağlanmasıyla, yanaklardaki esneme kabiliyetinin verilmesi görevini lastik karışımı üstlenir.

Lastik karışımını doğal ve sentetik kauçuklarla, ana dolgu olarak karbon karaları oluşturur.Bunlara ilave olarak karbon karaları oluşturur. Bunlara ilave olarak vulkanizasyon elemanları bulunmaktadır.Karışımın işlenmesi ve homojenliği için kimyasal yağlar kullanılır.

   

Far Ayarı

Farlarınızın seviyesinin doğru ayarlanması gece görüşünüzün daha iyi olmasını sağlayacak ve karşıdan gelen veya önde giden sürücülerin far ışıklarınızdan rahatsız olmasını engelleyecektir.

Farlarınızın periyodik aralıklarla otomobil servislerindeki hassas cihazlarla kontrol edilmesi ve gerekiyorsa ayarlanması gereklidir. Sonucunun hassas olmayacağını gözönünde bulundurarak aşağıdaki metodla farlarınızı siz de ayarlayabilirsiniz.
Far eğimi : Otomobillerin ve farlarının takıldığı noktaların yerden yükseklikleri, yakıt deposunun ve yolcuların ağırlığının otomobilin eğimine etkileri birbirinden farklıdır.
Üreticiler bu parametreleri hesaplayıp seviye düğmesinin kademelerini ve farın eğimine etkisini düzenlemektedirler.
Her farın yerden yüksekliğine göre değişebilen eğim değeri far kasasının üzerinde belirtilmiştir.
Resimdeki farın %1 olan eğimi, kesilme çizgisinin her 100 cm. ileride 1 cm. aşağıya düşmesi gerektiğini belirtmektedir. Örneğin, yerden 70 cm. yüksekte bulunan ve %1 eğimi olan farın kesilme çizgisi 70 metre sonra yolun sol tarafıyla yerle kesişmektedir.

   

Fren Kontrolü

Fren Sistemi Üzerinde Yapılacak Kontroller

A. Yapılacak İşler: Fren Sistemi Üzerinde Yapılacak Kontroller

- Tamir sırasında sökülen tüm parçalar yerlerine takıldıktan sonraki durumları gözden geçirilmeli gevşek görülen yerler sıkılmalıdır.

- Hidrolik sistemdeki boru bağlantıları gözden geçirilmeli sızıntı v.b durumlar varsa giderilmeli

- Hidrolik deposundaki seviye kontrol edilmeli, gerekirse ilave edilmeli

- Yapılan fren ayarları, küçük ayar, pedal ayarı v.b tekrar gözden geçirilmeli

- Pedala basılarak kontrol edilmeli, düşüklük, esneklik sertlik varsa giderilmeli

- Tamir bitince sistemin havası alınmalı

- El freni ayarı tam olmalı.

   

Balans ayarı

Rot-balans ayarlarının 5 bin km’de bir yapılması yerinde olur.

Yüksek süratlerde direksiyonunuz sarsılıyor düz zeminde otomobil sağa ya da sola gitme eğilimi gösteriyor frene basıldığında bir tarafa doğru çekiyorsa güvenliğinizi daha fazla tehliaaae düşürmeden bir rot - balans servisine uğrayın.

 Pek fazla önemsenmese de yol tutuş ve frenlemede hayati önem taşıyan rot ayarı ve lastik balansının her 5 bin km de bir kontrol edilmesi gerekiyor. Yollarımızın çukur ve tümseklerle dolu olması sadece amortisörlere zarar vermekle kalmayıp otomobilin yerle temasını sağlayan tekerleklerin balansını ve otomobilin istenilen doğrultuda gitmesini sağlayan ön takımın ayarlarını da bozuyor.

Otomobilin kullanım şartlarına göre farklı kilometrelerde bozulan rot ayarı ve tekerlek balansı ilk sinyalleri vermeye başladığı zaman hemen bir rot-balans servisine gitmek gerekir. Otomobil üreticileri tarafından belirlenen kesin bir bakım kilometresi olmamasına karşın uzmanlar bir problem hissedilmese bile yaklaşık 5 bin km’de bir bu bakımın yaptırılmasını öneriyorlar.
   

Antifriz

ANTİFİRİZ ( ANTİFREEZE )
Genellikle, etilen glikol veya propilen glikol esaslı motorların soğutma sistemlerine katıldığında soğutucunun donma noktasını düşüren , kaynama noktasını yükselten ve paslanmayı önleyen homojen bir sıvıdır. Antifriz homojen bir sıvı olmalı, gözle görülür safsızlıklar içermemeli ve uygun bir boyar madde ile belirgin bir şekilde renklendirilmiş olmalıdır.

İçeriğindeki katkılarla, metal ve alaşımlarını paslanma ve aşınmaya karşı koruması ve kışın donmayı önlediği gibi, yazın da harareti önlemesinden dolayı, sadece kış mevsiminde değil 4 mevsim kullanılması önerilir.

  KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE FAYDALARI

Daha iyi ısı transferi sağlayarak soğutmaya katkıda bulunur ve soğutma sitemlerinde dört mevsim kullanıma uygundur.

Soğutma sisteminin verimliliğini arttırarak motorun hararetini düşük tutar, motor ömrünü uzatır.

   

Rot Ayarı

Rot ayarı nasıl yapılır?

Rot ayarları aşınmış parçalar değiştikten sonra yapılmalı. Rot ayarının ilk aşamasında otomobilin hayati parçalarından olan ön takım elemanları kontrol edilir. Eğer ön takım elemanları içinde boşluk yapan, gevşeyen yada ömrünü tamamlayan varsa öncelikle bu problemlerin giderilmesi ve söz konusu parçaların yenilenmesi gerekir. Rot ayarı tekerlek balans ayarından sonra yapılır. Oldukça kısa bir sürede hatasız olarak rot ayarı yapılabilen bilgisayarlı makinelerin aparatları ön tekerleklere doğru şekilde bağlanmalıdır. Aparatlar doğru takılmazsa rot ayarı doğru olmayacağı için bu konuya dikkat edilmesi gerekir. Bilgisayar ekranındaki değerler fabrika değerlerine gelinceye kadar kamber, kaster, toe açıları ayarlandığında rot ayarı tamamlanmış olur.

  Ön Düzen Açı ve Ayarlarının Tanımı:

Bir aracın direksiyon hakimiyetinin iyi olmasını, ön takım elemanlarının uzun ömürlü olmasını ve lastiklerin dengeli aşınmasını sağlanması için tekerleklere verilmesi gereken açı ve ayarlardır.

   

Nasıl daha az otomobil vergisi ödersiniz?

Aracınız için tarifedeki vergiden daha az vergi ödemenizin mümkün olabileceğini biliyor musunuz?

Otomobili olanlar, cipi olanlar... Aracınızın 2009 yılına ait motorlu taşıtlar vergisinin birinci taksitini, önümüzdeki ocak ayının sonuna kadar ödemeniz gerekiyor. Pekii.. Özellikle silindir hacmi ve yaşı büyük araç sahipleri.. Aracınız için tarifedeki vergiden daha az vergi ödemenizin mümkün olabileceğini biliyor musunuz?  Akşam gazetesinin haberine göre, aracınızın motor silindir hacmi ve yaşına göre belirlenen motorlu taşıtlar vergisi tutarı, kasko sigortası değerinin yüzde 5’ini aşıyorsa, aynı yaş grubundaki bir alt kademeden, daha düşük vergi ödeyebiliyorsunuz. Uygulamadan yararlanmak için taşıtın kasko sigortasının yaptırılmış olması da gerekmiyor.

HANGİ TAŞITLARA İNDİRİM VAR?

Kasko bedeli kıyaslaması yoluyla daha az motorlu taşıtlar vergisi ödeme olanağı, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun (I) sayılı tarifesinde yer alan;

   

Aracınızın Kış Bakımı

Kışın zor hava ve yol şartlarında güvenli bir sürüş yapmak hem kendi hemde cevre güvenliğiniz için  kışa girerken aracınızda yapılması gereken kontrolleri ve bakımları sakın aksatmayın,gelin birlikte bu işlemleri gözden geçirelim. Kışın Aracamızda Yapılması Gereken Bakımlar

LASTİK: Kış aylarına girmeden önce mutlaka kış lastiklerinin otomobile takılması gerekir. Gelişmiş sırt ve diş yapıları sayesinde sert koşullara dayanıklı olan kış lastikleri aynı zamanda su (aquaplaning) ve buzda yüksek hareket kabiliyetine sahiptir. Varolan lastikler için ise hava basıncı ve diş derinliği kontrolü yaptırılmalıdır.

   

Teknik Terimler

 Her geçen gün daha konforlu ve güvenli üretilen otomobilleri iyi tanımak, onlarca kavramın anlamını bilmeyi gerektiriyor. Otomobil satıcılarının bir çırpıda sayabildiği, pek çok otomobil sahibinin duymakla birlikte, ne anlama geldiğini bilmediği bu kavramlar hakkında bilgi sahibi olmak, otomobilin verimli ve güvenle kullanılabilmesi açısından önem taşıyor. İşte size otomobil kavramları. Otomobil satıcılarının bir çırpıda sayabildiği, pek çok otomobil sahibinin duymakla birlikte, ne anlama geldiğini bilmediği bu kavramlar hakkında bilgi sahibi olmak, otomobilin verimli ve güvenle kullanılabilmesi açısından önem taşıyor.

   

Hayat Kurtaran Teknikler

Otomobil kullanırken meydana gelebilecek ciddi olaylara karşı uyulması gereken basit teknikler hayat kurtarıyor.

Otomobil kullanmanın inceliklerini anlatan uzmanlar, yüksek hızla seyreden araçlarda ön camın kırılması, lastiğin patlaması ve araçta yangın çıkması gibi ciddi tehlike yaratan durumlarda sürücünün soğukkanlı davranmasını öneriyor.

   

Kış Lastiğinin Önemi

kislastigi Türkiye'de henüz çok yaygın olmayan kış lastiği kullanımı bugün Avrupa'da yoğun bir talep görüyor. Avrupa'daki genel alışkanlığın aksine, Türkiye'de sürücüler kış lastiği ihtiyacını sadece kar yağdığı gün hissediyor. Yağmur, kar, buz gibi kaygan zeminlerde sürtünme katsayısı normale göre daha az olduğu için otomobilin zemine tek temas noktası olan lastiklerin önemi artıyor. 
DAHA İYİ YOL TUTUŞ
Kaygan kış koşullarında sürücü, otomobilini hareket ettirebilmek için doğa şartlarıyla savaş halindedir. Bu savaşta kar, buz gibi koşulları yenebilmek için otomobilin teknik gücünü ve kendi teknik becerilerini kullanır. Ancak tüm bu gücü yere aktarabilecek tek unsur ise lastiklerdir. Kötü durumdaki lastikler, zaten olumsuz olan şartlarda gücü yere sağlıklı iletemez ve otomobili güvenle kullanmak mümkün olmaz. Kış şartlarında güvenle otomobil kullanmak için öncelikle lastik dişlerinin yeterli derinlikte olması gerekir. Sırt deseni üzerindeki bu oluklar ıslak zeminde suyu boşalttığı gibi, karlı zeminde de kar tabakasına saplanarak tutunma ve çekiş gücü sağlar. Karla kaplı zeminlere en uygun lastikler ise kış lastikleridir. Kış lastikleri kaygan zeminde standart lastiklere oranla yüzde 40- 50 daha iyi yol tutuş ve frenleme sağlar
   

Sponsor Bağlantılar